تاثیر اذن ولی در نکاح دختر باکره چیست؟

جمعه ۳ اسفند ۱۳۹۷

قانون مدنی در ماده 1043 اذن پدر یا جد پدری را در نکاح دختر باکره لازم دانسته است.
ماده مذکور قبل از اصلاحیه سال 1361 این گونه مقرر می داشت که: در نکاح دختری که هنوز شوهر نکرده است اگر چه بیش از 18 سال تمام داشته باشد متوقف به اذن پدر یا جد پدری اوست.
در قوانین شرعی و حقوقی کشورایران دختر برای ازدواج خود به اذن پدر یا جد پدری خود نیاز دارد وبدون این اجازه امکان ثبت ازدواج در دفاتر ثبت ازدواج وجود ندارد، و از طرفی دیگی حدود صلاحیت ولی (پدر یا جد پدری) در اذن نکاح برای دختر مهم و تاثیر گذار است.

صلاحیت ولی دراذن نکاح دختر

طبق ماده 1042 قانون مدنی: دوشیزه اگر به سن بلوغ رسیده باشد ازدواج او منوط به اذن پدر یا جد پدری او خواهد بود. چنانچه پدر یا جد پدری دختر بدون علت و دلایل موجه از دادن اذن به دخترحین ازدواج خودداری کنند اختیار اذن دادن به دختر از پدر یا جد پدری سلب خواهد شد و دختر می تواند با تعیین مهریه شرایط نکاح و گرفتن اجازه ازدواج از دادگاه حقوقی ازدواج نموده و به ثبت رسمی ازدواج اقدام نماید.
از مفاد ماده 1042 چنین برداشت می شود که: صلاحیت ولی در اذن نکاح دختر تا زمانی است که با دلایل موجه پدر تشخیص دهد که این ازدواج به صلاح دختر نبوده و آینده و زندگی اورا تباه می کند، ودر صورتی که دلایل ولی موجه نبوده دختر می تواند با مراجعه به دادگاه  و تقدیم دادخواست خواسته خود مبنی بر دریافت اذن از دادگاه، مستنداتی ارائه دهد که ثابت کند دلایل ولی موجه نبوده و دادگاه با رسیدگی به دادخواست در صورت احراز حکم به عدم موجه بودن دلایل ولی را صادر می کند و دختر می تواند با ارائه این حکم به دفاتر ثبت ازدواج مراجعه نموده و با تعیین مهریه وجاری شدن صیغه عقد نکاح ،ازدواج خود را ثبت کند.

استثنائات اذن ولی در نکاح دختر

اگرپدر یا جد پدری با سخت گیری و حساسیت های بی مورد مانع از ازدواج دختربا شخصی که تمامی شرایط مناسب برای ازدواج با دختر را دارد و دختر نیز با ازدواج با شخص مورد نظر راضی است ، شوند ،دادگاه حق اذن دادن در ازدواج دختر را از ایشان سلب کرده و دختر می تواند با انتخاب خود ،همسر دلخواه خود را بر گزیند.
از مواردی که اعتبار اذن ولی ساقط می شود و دختر می تواند بدون اذن پدر یا جد پدری خود ازدواج کند:
1: ولی باید در قید حیات باشد.
اگر پدر یا جد پدری دختر فوت کرده باشد دختر مکلف به گرفتن اذن شخص دیگری نیست و اعتبار اذن ولی ساقط می شود.
2: ولی باید حاضر باشد، ولی اگر مسافر و یا غایب باشد ولایت او ساقط می شود  و اذن او لازم نیست.(عدم دسترسی متعارف)
ماده 1044قانون مدنی اصلاحی سال 1370:در صورتی که پدر یا جد پدری در محل حاضر نباشند و اذن گرفتن از آن ها غیر ممکن باشد و دختر نیز به ازدواج احتیاج داشته باشد وی می تواند بدون اذن ازدواج کند.
3: ولی وسرپرست خود ناتوان باشد.
(خود ولی نیز تحت سرپرستی و قیومیت شخص دیگری باشد)
اگر پدر یا جد پدری دختر به علتی تحت قیومیت باشد اذن شخص دیگری مانند قیم او لازم نخواهد بود.
4:ولی باید در ازدواج دختر مصلحت اورا در نظر بگیرد.
5: ولی باید در رعایت مصلحت دلسوز باشد ممانعت بی جهت و بی مورد به موجب قانون ولایت اورا ساقط می کند.
هدف از معتبر دانستن اذن ولی در نکاح دختر باکره حفظ مصالح دختر و رعایت احترام به پدر است در صورتی که ولی از اختیار خویش سوء استفاده کند و بدون دلیل موجه از ازدواج دختر با شخص مناسب و شایسته او جلوگیری کند اعتبار اذن ولی از او ساقط می شود.
و به همین دلیل قانون مدنی در ذیل ماده 1043 اعلام می کند:  هرگاه پدر یا جد پدری بدون علت موجه از دادن اذن خودداری کند اذن او ساقط است  و دختر می تواند با معرفی کامل مردی که می خواهد با او ازدواج کند و شرایط نکاح و مهریه که تعیین شده است پس از اخذ اجازه از دادگاه مدنی خاص ازدواج خود را به ثبت برساند.
شورای نگهبان  در هنگام اظهار نظر در مورد اصلاحیه قانون مدنی مصوب مجلس شورای اسلامی  اعلام داشت (الزام دختر به مراجعه به دادگاه و گرفتن اذن در صورت مضایقه ولی  از دادن اذن بدون علت موجه با موازین شرعی مغایر است...) در نتیجه مجلس شورای اسلامی ماده بالا را به صورتی که ذکر شده اصلاح کرد.
بنا بر این اگر دختر بدون مراجعه به دادگاه با همسر مناسب خویش  در یکی از دفاتر ازدواج عقد نکاح منعقد  کند ازدواج آن ها باطل نبوده  و در حقیقت ثبت ازدواج و گرفتن اذن از دادگاه مدنی خاص از شرایط نکاح نبوده و عدم مراعات آن از جانب سردفتر صرفا تخلف انتظامی  است.  
ولیکن در صورتیکه هیچ یک از شرایط بالا احراز نشود پدر حق تقدیم دادخواست جهت ابطال سند نکاحیه را دارد.

نظرات کاربران

شما میتوانید نظر خود را در مورد این مطلب بیان کنید.

ایمیل شما منتشر نخواهد شد.
حروف بزرگ و کوچک یکسان است.